Als handelen complex wordt

Pedagogiek draait om mensen die het juiste willen doen. In de dagelijkse praktijk en in wetenschappelijk onderzoek is het antwoord daarop zelden simpel. Want hoe betrek je deelnemers bij een onderzoek zonder hen te zwaar te belasten? Wanneer moet je als orthopedagoog of onderwijsprofessional ingrijpen wanneer escalatie dreigt? En is de client of leerling het daarmee eens? En wanneer gaat pedagogisch handelen eigenlijk een grens over voor een client? In dit onderzoek maken we ethische dilemma's zichtbaar en bespreekbaar. Zo bouwen we samen aan een cultuur waarin professionals durven te reflecteren en kritisch naar hun eigen rol durven kijken.

01/04

Jeugd Gezin Methode Data

Waar gaat het onderzoek over?

Dit onderzoek bestaat uit twee verbonden projecten. Het eerste project gaat over handelingsverlegenheid in het onderwijs. We onderzoeken hoe professionals beslissingen nemen in onduidelijke situaties met leerlingen en ouders: waarom grijpen ze soms wel of niet in? En wat zijn daar de consequenties van en voor wie?

Het tweede project verkent ethische kwesties binnen participatief onderzoek. Hierin staat de vraag centraal hoe we (minderjarige) deelnemers een volwaardige rol kunnen geven in onderzoek zonder hun grenzen en groeiende autonomie uit het oog te verliezen.

02/04

Jeugd & Gezin Fotostijl cutout 1

Wat gaan we doen?

In het eerste project onderzoeken we het kantelpunt van ingrijpen in de dagelijkse onderwijspraktijk vanuit het perspectief van onderwijsprofessionals én leerlingen.
Daarnaast loopt sinds begin 2026 een project over ethiek in de pedagogiek. Samen met onderzoekers, onderwijs- en zorginstellingen, minderjarige jongeren en hun ouders verkennen we hoe we de balans kunnen vinden tussen het recht op zelfbeschikking en participatie van jongeren, de rechten van opvoeders om geïnformeerde toestemming te geven voor participatie van hun kind en de professionele autonomie van behandelaren.

03/04

Wat gaan we opleveren?

De eerste resultaten van het eerste project laten zien dat meer dan 80% van onderwijsprofessionals handelingsverlegenheid ervaart. Op basis van deze resultaten brengen we in kaart welke kenmerken van onderwijsprofessionals in combinatie met kenmerken van leerlingen en de schoolcontext, de kans op het ervaren van handelingsverlegenheid vergroten of verkleinen. En hoe we door kortdurende interventies, handelingsverlegenheid kunnen ombuigen naar handelingsgereedheid.

In het tweede project werken we samen met ethische commissies, onderzoekers en minderjarigen. Ons doel is om concrete richtlijnen en hulpmiddelen te ontwikkelen voor ethisch verantwoord onderzoek. Zo dragen we bij aan een praktijk waarin professionals bewust reflecteren op hun eigen handelen, en waarin professionele autonomie en pedagogische bescheidenheid hand in hand gaan.

04/04

Met wie werken we samen?

In project rondom handelingsverlegenheid werken we samen met De Kenniswerkplaats Rotterdams Talent, Gemeente Rotterdam, samenwerkingsverbanden, onderwijsprofessionals, schoolbesturen. Betrokken onderzoekers en partners in dit project zijn Lotte Rijkaart van Cappellen, Tom Tudjman, Janneke Hermans, Katja van der Schans en Kim Ouwehand.

In het tweede project rondom ethiek werken we samen met Nethics (National Ethics Council for Social and Behavioural Sciences), sociaalwetenschappelijk onderzoekers en 11-16 jarige jongeren als volwaardige gesprekspartners en hun opvoeders. Betrokken onderzoekers en partners in dit project zijn Rene Bekkers, Lotte Rijkaart van Cappellen, bestuur en leden van Nethics.

Betrokken onderzoekers vanuit Team Jeugd & Gezin:

Jacqueline Schenk

Jacqueline Schenk

Participatie en ethiek

Nicole Lucassen

Nicole Lucassen

Opvoeden en opgroeien in armoede

Uitgelicht

Rapport

Samen werken aan een integrale aanpak voor gezinnen in armoede

Samen werken aan een integrale aanpak voor gezinnen in armoede

Podcast

NVO Podcast Storytellers

Opgroeien in armoede — een systemisch probleem dat iedereen raakt

Boekhoofdstuk

Event boekpresentatie Opvoeden en Opgroeien Handboek Pedagogiek 1764234975610

Opvoeden en opgroeien in armoede

Bekijk andere projecten

Nicole Lucassen_Kinderarmoede

Integrale aanpak van armoede in gezinnen

Lees meer

Group of teenagers gang sitting indoors in abandon 2024 10 18 09 14 34 utc

Etnisch-raciale socialisatie in context

Lees meer

Podcasting in het hoger onderwijs

Lees meer

Relevante resultaten

A header text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipis cin elit. Nunc purus libero, interdum sed blandit acp retium facilisis turpis.

+100

Lorem ipsum dolor

+200

Lorem ipsum dolor

+300

Lorem ipsum dolor

+400

Lorem ipsum dolor